Domates yaprakları neden sararır?

Yayın: 28 Ekim 2026

Domates yapraklarının sararmasının en yaygın nedenleri aşırı veya düzensiz sulama, azot ve magnezyum gibi besin eksiklikleri ve erken yanıklık gibi mantar hastalıklarıdır. Sararmanın nereden başladığı (alt yapraklar mı, üst yapraklar mı), damarların rengi ve yapraklarda leke olup olmadığı nedeni büyük ölçüde ele verir. Sezon sonunda en alttaki birkaç yaprağın sararması ise doğal yaşlanmadır ve endişe gerektirmez.

Sararmayı teşhis etme tablosu

Belirti	Olası neden	Çözüm
Alt yapraklar eşit biçimde soluk sarı, yavaş yavaş yukarı çıkıyor	Azot eksikliği	Dengeli sıvı gübre, kompost takviyesi
Damarlar yeşil, aralar sarı (önce alt/orta yapraklar)	Magnezyum eksikliği	Epsom tuzu çözeltisi
Genç üst yapraklar sarı, damarlar yeşil	Demir eksikliği / yüksek pH	Şelatlı demir, kireçli su kullanmamak
Sarı yaprak + sarkma + ıslak toprak	Aşırı sulama, kök çürümesi	Sulamayı azaltmak, drenajı açmak
Sarı yaprak + sarkma + kuru toprak	Susuzluk	Düzenli, derin sulama
Halka şeklinde kahverengi lekeler, etrafı sarı	Erken yanıklık (Alternaria)	Lekeli yaprakları kesmek, alttan sulama
Yaprak bir tarafı sararıp solar	Fusarium/Verticillium solgunluğu	Bitkiyi uzaklaştırmak, toprağı değiştirmek
Yaprak altında küçük böcekler, yapışkanlık	Beyaz sinek, yaprak biti	Su püskürtme, sabunlu su

Sulama kaynaklı sararma

Saksıda yetişen domateste en sık karşılaşılan neden sulamadır. Drenaj deliği tıkalı veya saksı altlığında sürekli su bekliyorsa kökler havasız kalır, besin alamaz ve yapraklar sararır. Tersine, yazın kuruyan toprak da yaprak kenarlarında sararma ve kurumaya yol açar.

Toprağı parmağınızla 2–3 cm derinlikte kontrol edin; kuruysa sulayın, nemliyse bekleyin.
Saksı altlığındaki suyu 30 dakika içinde boşaltın.
Saksınız için uygun su miktarını sulama hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz.

Besin eksiklikleri

Saksı toprağı sınırlı bir besin deposudur; her sulamada bir miktar besin yıkanır. Yaz ortasında, özellikle meyve yükü arttığında eksiklikler ortaya çıkar.

Azot: Bitki yaşlı yapraklardaki azotu yeni sürgünlere taşır, bu yüzden sararma alttan başlar. 10–14 günde bir dengeli sıvı gübre verin.
Magnezyum: Yüksek potasyumlu gübreler magnezyum alımını azaltabilir. 1 litre suya 1 çay kaşığı Epsom tuzu ile ayda bir sulama yapılabilir.
Demir: Kireçli şebeke suyu kullanılan bölgelerde (İç Anadolu’nun birçok yeri) toprak pH’ı yükselir ve demir alınamaz. Mümkünse bekletilmiş veya yağmur suyu kullanın.

Toprağın yorulmaması için her sezon saksı toprağını yenileyin ya da en az üçte birini taze kompostlu karışımla değiştirin. Gerekli miktarı saksı toprak hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.

Hastalık kaynaklı sararma

Erken yanıklık alt yapraklarda iç içe halkalı kahverengi lekelerle başlar ve etrafındaki doku sararır. Mildiyö (geç yanıklık) nemli ve serin dönemlerde yaprakta yağlı görünümlü koyu lekeler yapar ve hızla yayılır. Solgunluk hastalıkları ise genelde bitkinin bir yanını etkiler; gövde kesildiğinde içte kahverengi çizgiler görülür.

Mantar hastalıklarında yapılacaklar:

Lekeli yaprakları temiz makasla kesip kompost yerine çöpe atın.
Sadece toprağı sulayın, yaprakları ıslatmayın; sulamayı sabah yapın.
Toprağa değen alt yaprakları 30 cm yüksekliğe kadar temizleyin.
Bitkiler arasında hava dolaşımı bırakın, koltuk sürgünlerini alın.
Gerekirse organik tarımda izin verilen bakırlı preparatları etiketine uygun kullanın.

Doğal yaşlanma

Yaz sonunda, özellikle Eylül–Ekim’de alt yaprakların sararması bitkinin enerjiyi meyvelere yönlendirmesinin doğal sonucudur. Bitkinin üst kısmı sağlıklı ve meyveler gelişiyorsa endişelenmeyin; sarı yaprakları koparmanız yeterlidir.

Sararmayı önlemek için mevsimlik kontrol listesi

Sararmanın büyük kısmı önlenebilir. Sezon boyunca şu rutini uygulayın:

Dikimde: Taze, kompostlu ve perlitli toprak kullanın; hastalıklı bitkilerin toprağını yeniden kullanmayın. Saksının drenaj deliklerinin açık olduğundan emin olun.
Haziran: Toprağa değen alt yaprakları temizleyin, malç serin. Malç, sulama sırasında topraktaki mantar sporlarının yapraklara sıçramasını engeller.
Her hafta: Yaprak altlarını kontrol edin; beyaz sinek, yaprak biti veya leke başlangıcını erken yakalamak sorunun büyümesini önler.
Her iki haftada bir: Çiçeklenmeden itibaren dengeli veya potasyumlu sıvı gübre verin; ayda bir magnezyum takviyesi düşünün.
Sıcak dalgalarda: Sulamayı aksatmayın, öğle sıcağında gölgeleme yapın.
Sezon sonu: Bitki artıklarını toplayın; hastalık görülen bitkileri kompost yerine çöpe atın.

Sararma mı, güneş yanığı mı?

Gölgede büyütülmüş bir fideyi birden yoğun güneşe çıkardığınızda yapraklarda beyazımsı-sarı, kâğıt gibi kuru lekeler oluşabilir. Bu bir hastalık değil, güneş yanığıdır. Fideleri dikimden önce bir hafta boyunca kademeli olarak güneşe alıştırmak bu sorunu önler. Yanmış yapraklar iyileşmez ama bitki yeni yapraklarla toparlanır.

Benzer şekilde, soğuk bir geceden sonra yapraklarda mor-sarı renk değişimi görülebilir; bu, düşük sıcaklıkta fosfor alımının yavaşlamasından kaynaklanır ve havalar ısınınca kendiliğinden düzelir. Bu yüzden sararmaya karar vermeden önce son günlerdeki hava koşullarını da göz önünde bulundurun.

Sık yapılan hatalar

Her sararmada gübre eklemek: Sorun aşırı sulamaysa gübre kökleri daha da strese sokar.
Saksı altlığında su bırakmak: Kök çürümesinin en hızlı yoludur.
Hasta yaprakları kompostlamak: Mantar sporları gelecek sezona taşınır.
Aynı toprağı yıllarca kullanmak: Besin tükenir, hastalık birikir.
Akşam yapraktan sulama: Gece boyunca ıslak kalan yapraklar mantar için idealdir.
Teşhis koymadan ilaçlamak: Önce tabloyu kullanarak nedeni belirleyin.

İlgili rehberler

Sararma çiçek dökümüyle birlikte görülüyorsa sorun büyük ihtimalle sıcaklık veya su stresidir; domates neden çiçek döküyor yazısı yardımcı olabilir. Doğru başlangıç için balkonda domates nasıl yetiştirilir rehberini ve domates bitki kartını okuyun. Benzer belirtiler biber ve patlıcan yapraklarında da görülür ve çözümler büyük ölçüde aynıdır.

Sık sorulan sorular

Domatesin alt yaprakları sararıyorsa ne yapmalı?

Alt yaprakların tek tek sararması sezon ortasında normaldir. Hızlı ve yaygınsa azot eksikliği veya aşırı sulama olabilir; sararan yaprakları koparıp sulamayı ve gübrelemeyi gözden geçirin.

Damarlar yeşil, arası sarı ise sebep nedir?

Bu tablo genellikle magnezyum eksikliğine işaret eder. Litre suya 1 çay kaşığı Epsom tuzu (magnezyum sülfat) ile ayda bir sulama yardımcı olur.

Sarı yapraklar tekrar yeşerir mi?

Hayır, tamamen sararmış yaprak geri dönmez. Ancak sorun çözülürse yeni çıkan yapraklar sağlıklı yeşil olur.

Sararan yaprakları koparmak gerekir mi?

Evet. Özellikle lekeli ve toprağa değen yaprakları temiz bir makasla kesip çöpe atmak hastalığın yayılmasını önler.

Ekim ve hasat zamanları bölgenize, çeşide ve balkonunuzun aldığı güneşe göre değişebilir. Bölgenize göre zamanlamayı ekim takvimi aracından görebilirsiniz.