Saksıda marul ve roka nasıl yetiştirilir?

Yayın: 1 Kasım 2026

Fotoğraf: USDAgov, Wikimedia Commons ·Public domain

Marul ve roka, saksıda yetiştirilmesi en kolay sebzelerdendir: 15–20 cm derinliğinde bir kasa, günde 3–4 saat güneş ve sürekli hafif nemli toprak yeterlidir. Türkiye’de en iyi ekim dönemleri sonbahar (Eylül–Kasım) ve ilkbahardır (Şubat–Nisan); roka 3–4, yaprak marul 5–6 haftada hasada gelir. Dış yaprakları keserek hasat ederseniz aynı bitkiden haftalarca ürün alırsınız.

Neden saksıya bu kadar uygunlar?

Marul ve roka serin mevsim sebzeleridir; kökleri yüzeysel, büyüme süreleri kısadır ve tam güneş istemezler. Bu da onları kuzey veya doğu cepheli balkonlar ve dar pencere önleri için ideal yapar. Gölgeli balkonlarda neler yetişebileceğini kuzey cephe balkonda ne yetişir yazısında ayrıntılı ele aldık.

Bitki kartları: marul ve roka.

Ne zaman ekilir?

• Sonbahar ekimi: Eylül–Kasım. Kıyı bölgelerde (Akdeniz, Ege, Marmara) kış boyunca hasat sağlar.
• İlkbahar ekimi: Şubat sonu–Nisan. Mayıs sıcağı gelmeden hasat edilir.
• Yaz: Roka ve marul sıcakta hızla acılaşır ve çiçeğe kalkar; yazın ancak kuzey cephede ve gölgede denenebilir.

İç Anadolu ve Doğu’da sonbahar ekimini Eylül ortasına kadar yapmak, kışı soğuk çerçeve veya şeffaf örtü altında geçirmek daha güvenlidir. İlinize göre önerilen tarihleri ekim takvimi aracında görebilirsiniz. Kış ayları için daha fazla seçenek kışın balkonda ne ekilir yazısında.

Ekim adımları

1. Kasayı hazır sebze toprağı ve %20 kompost karışımıyla doldurun, toprağı hafifçe bastırın.
2. Toprağı önceden sulayın.
3. Marul tohumlarını yüzeye serpin ve çok ince (2–3 mm) toprak örtün; marul tohumu çimlenmek için ışığa ihtiyaç duyar.
4. Roka tohumlarını sıra halinde veya serpme ekin, 0,5 cm toprakla örtün.
5. Çimlenene kadar püskürtme şişesiyle nemli tutun.
6. Fideler 3–4 yapraklı olunca seyreltin; kopardığınız minik yapraklar salatada kullanılabilir.

Kasanız için gereken toprak miktarını saksı toprak hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.

Sulama ve gübreleme

Yapraklı sebzelerde lezzetin sırrı düzenli sulamadır. Toprak kurursa yapraklar sertleşir, acılaşır ve bitki tohuma kalkar.

• Toprak yüzeyi kuruduğunda sulayın; sonbaharda bu 2–3 günde bir, ilkbahar sonunda her gün olabilir.
• Kışın sulamayı azaltın, toprak çamur halinde kalmasın.
• Her 3 haftada bir yarı dozda azotlu sıvı gübre veya solucan gübresi çayı yeterlidir.

Kasanızın su ihtiyacını sulama hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz.

Kesip yeniden hasat yöntemi

Bütün bitkiyi kökünden sökmek yerine:

• Marul: Dıştaki olgun yaprakları elle koparın, ortadaki büyüme noktasına dokunmayın. Bitki ortadan yeni yaprak üretmeye devam eder.
• Roka: Bitkileri topraktan 3–4 cm yukarıdan makasla kesin; 2–3 hafta içinde yeniden sürer. Genellikle 2–3 kez kesim alınır.

Sürekli taze yaprak için her 2–3 haftada bir yeni bir kasa ekin.

Marul çeşitleri: hangisini seçmeli?

Marul tek bir bitki değil, çok farklı tiplerden oluşan geniş bir gruptur. Saksıda başarı, doğru tipi seçmekle başlar.

Roka için ise iki ana seçenek vardır: ekim rokası (Eruca sativa) hızlı büyür, yaprakları geniş ve yumuşaktır; yabani roka (Diplotaxis) daha yavaş gelişir ama daha keskin aromalıdır, çok yıllık olduğu için aynı saksıdan uzun süre hasat alınabilir ve sıcağa daha dayanıklıdır.

Sürekli hasat için ardışık ekim planı

Tek seferde büyük bir kasa ekmek, üç hafta sonra aynı anda tüketemeyeceğiniz kadar yeşillik ve ardından boşluk demektir. Bunun yerine iki küçük kasa ile dönüşümlü çalışın:

• 1. kasa: Eylül başında ekim, Ekim ortasından itibaren hasat.
• 2. kasa: Eylül sonunda ekim, Kasım’da hasat.
• 1. kasa yorulunca: Toprağı kompostla tazeleyip Kasım’da yeniden ekim.

Bu yöntem kıyı bölgelerinde ilkbahara kadar kesintisiz salata sağlar. Roka çok hızlı olduğu için 2–3 haftada bir küçük bir sıra eklemek bile yeterlidir.

Sık yapılan hatalar

1. Yazın ekmek: Mayıs sonrası ekilen roka birkaç haftada çiçeğe kalkar ve keskin bir acılık kazanır.
2. Tohumu derine gömmek: Özellikle marul tohumu derinde çimlenmez.
3. Seyreltmemek: Sık bitkiler küçük kalır ve mantar hastalığına yatkın olur.
4. Düzensiz sulama: Acılık ve tohuma kalkmanın ana nedenlerindendir.
5. Salyangoz ve yaprak bitini gözden kaçırmak: Nemli sonbaharda yaprak altlarını kontrol edin; salyangozları akşam elle toplayın.
6. Yüksek azot ve kış: Kışın fazla gübre yumuşak, dona hassas yapraklar oluşturur.

Kasayı paylaşacak komşular

Marul ve rokanın yanına ıspanak, turp ve yeşil soğan ekmek, aynı kasadan karışık bir salata bahçesi çıkarır. Yaz aylarında marul kasasını domates veya salatalık filesinin gölgesine koymak sezonu birkaç hafta uzatabilir.

Ekim ve hasat zamanları bölgenize, çeşide ve balkonunuzun aldığı güneşe göre değişebilir. Bölgenize göre zamanlamayı ekim takvimi aracından görebilirsiniz.